Vernieuwing ARCHIS naar 3.0
De afgelopen jaren is er hard gewerkt aan de vernieuwing van het systeem dat wordt gebruikt voor de wettelijke verplichte vastlegging van de archeologische onderzoeken en waar natuurlijk ook de particuliere vondstmeldingen in kunnen worden vastgelegd. Het huidige systeem Archis 2.0 is geïntroduceerd in 2004. De technische ontwikkelingen in de afgelopen jaren maakten een ingrijpende vernieuwing wenselijk. Bijvoorbeeld voor inloggen met eHerkenning. eHerkenning is het systeem waarmee de overheid een betrouwbare communicatie wil realiseren met bedrijven en (mede)overheden. Voor informatie over aanvragen eHerkennings-middelen zie
Bron: brief Remco Laverman d.d. 17 februari 2015
stappenplan.
Naast een compleet nieuwe opzet, die we hieronder kort zullen toelichten, werkt ARCHIS 3.0 met E herkenning als autorisatie op de invoer van archeologisch onderzoek. Voor een toelichting op E herkenning zie de voetnoot, meer informatie over de aanvraagprocedure. Het inrichten van eHerkenning kan tot op medewerkersniveau. Het betrouwbaarheidsniveau voor ARCHIS is niveau 1. Aan u het verzoek om een E herkenning toegang te regelen zodat u, zodra ARCHIS 3.0 officieel van start gaat, met eHerkenning kunt inloggen om uw onderzoek te melden. Startdatum voor ARCHIS 3.0 is medio maart 2015. Het gereedmaken van uw data-omgeving voor de digitale pakbon (SIKB standaard 0102) maakt het melden van archeologisch onderzoek eenvoudiger. U hoeft uw gegevens maar een maal in uw eigen systeem in te voeren. De export conform het digitale uitwisselformaat kan worden ingezet voor levering aan depots, DANS en ARCHIS 3.0. Zie ook hier.
De evaluatie van de Maltawetgeving en de daaruit voortvloeiende activiteiten hebben de weg bereid voor de financiering van het nieuwe ARCHIS. Met een breed palet aan betrokkenen is gesproken over een strakkere, administratief minder belastende invoerprocedure.
Nieuw in Archis 3.0 zijn:
- Een digitaal uitwisselformat (de zgn. digitale Pakbon) is door de SIKB ontwikkeld en in het nieuwe Archis 3.0 geïmplementeerd.
- Het begrippenapparaat, dat is vastgelegd in het Archeologisch Basis- register (ABR), is vernieuwd en helpt in het versterken van een eenduidige invoer van nieuwe onderzoeken en opvragen van vondstgegevens.
- Het geheel aan kaarten dat in ARCHIS 2.0 werd gepresenteerd is tegen het licht gehouden, vernieuwd en wordt in een nieuwe vorm aangeboden. Geactualiseerd zijn bijvoorbeeld kaarten met bodemsoorten en geomorfologie, toegevoegd zijn bijvoorbeeld de AHN en luchtfoto 2009.
- Toegang tot het melden van archeologisch onderzoek is voorbehouden aan vergunninghouders en diegenen die bijvoorbeeld bureaustudies of geofysische onderzoek uitvoeren; zij krijgen toegang met behulp van eHerkenning.
- Archis 3.0 (net zoals het later dit jaar te presenteren nieuwe systeem voor Monumentenregistratie voor gebouwd erfgoed) is voorzien van een nieuwe zoeken en vinden module waarin tegelijk geografisch en semantisch kan worden gezocht.
- De zoeken en vinden module maakt nagenoeg alle gegevens die in Archis 3.0 zijn opgeslagen zonder voorbehoud openbaar, uitzondering wordt gemaakt voor lopend onderzoek, maritieme meldingen en de meldingen van amateurs die hiertoe de behoefte hebben uitgesproken. De gegevens die niet openbaar worden gemaakt, zullen wel (achter eHerkenning) beschikbaar zijn voor de vergunninghouders en andere gerechtigden.
Archis 3.0 heeft intern de nodige testen doorlopen. Wij werken nu met een planning die streeft naar een eerste oplevering van (voor test en gewenning) half februari. Het eerste onderdeel betreft melden archeologisch onderzoek, met de inzet van de digitale pakbon. Later in februari stellen we de release beschikbaar waarin ook de handmatige melding van archeologisch onderzoek is opgenomen en tot slot presenteren we de voorziening voor zoeken en vinden.
Naar verwachting, natuurlijk afhankelijk van de testresultaten, zal een eerste complete release van Archis 3.0 medio maart beschikbaar komen. Wij zullen u daarover tijdig berichten. Vragen en suggesties kunt u richten aan Paul Zoetbrood p.zoetbrood@cultureelerfgoed.nl.