Valkenburg sluit Berkelpoort met stadsmuur
VALKENBURG – De onderdoorgang naast de Berkelpoort aan de Neerhem in Valkenburg wordt afgesloten met een muur. Daarmee wordt de historische situatie hersteld, legt geschiedkundige Henk Kwakkernaat uit: „Tot na 1900 liep de stadsmuur door tot aan de Berkelpoort, dat is zelfs te zien op de tekening van Jacob van Deventer uit 1560.”
Henk Kwakkernaat reconstrueert situatie voor de sloop van vestingwerken
Bron: Limburgs dagblad
Door: René Willems
Bij de herinrichting van het centrum wil Valkenburg de historische kern binnen de vroegere vestingmuren autoluw maken. Daartoe wil de gemeente bij de kerk de vroegere Geulpoort herbouwen. Op verzoek van burgemeester Martin Eurlings heeft Kwakkernaat onlangs een eerste ontwerp voor die Geulpoort gemaakt.
In dat verband wil de gemeente ook de doorgang van de Neerhem naar de Berkelstraat afsluiten voor autoverkeer. Voetgangers en fietsers kunnen straks onder de Berkelpoort door lopen. Die is vorig jaar volledig gerestaureerd.
Aan die restauratie is een lange discussie met Monumentenzorg voorafgegaan, vertelt Kwakkernaat: „Monumentenzorg zag niks in de restauratie van die oude stadspoort als losstaand element, maar wel als onderdeel van de totale vestingwerken. Vandaar dat we hebben gekeken naar de mogelijkheid om een stukje van de oude stadsmuur ernaast te herbouwen.”
Een jaar of vijf geleden heeft Kwakkernaat al eens een schets gemaakt voor die stadsmuur. Daarbij had hij de restanten van de stadsmuur in het Halderpark als voorbeeld genomen. „Latere opgravingen bevestigen dat de stadsmuur er ook bij de Berkelpoort zo moet hebben uitgezien”, constateert hij.
De stadsmuur omvat drie ‘spaarbogen’. „Destijds werd voor die vorm gekozen om bouwmateriaal te besparen”, vermoedt Kwakkernaat, „maar waarschijnlijk ook om de druk van de weergang bovenop de muur beter te verdelen.”
Later zijn tegen die stadsmuur aan huisjes gebouwd. De gemeente wil ook die situatie herstellen, zodat met de opbrengst van die huisjes meteen de herbouw van de stadsmuur zelf bekostigd zou worden. Kwakkernaat heeft daar op zich vrede mee. Maar als het aan hem ligt wordt alleen die muur herbouwd, zonder huisjes. „Dat is historisch gezien het meest verantwoord”, aldus de historicus.