‘Ulestraten was in trek’

Bron: Limburgs Dagblad
Door: René Willems

Uiestraten is kennelijk altijd al in trek geweest als woonplaats. Zo’n vierduizend jaar voor Christus was het gebied op het uiterste puntje van het plateau al bewoond, concludeert Jim Pepels: „Ik heb uit die periode heel wat bijlen, pijlpunten en schrabbers gevonden, met name op de Wijngaardsberg aan de zuidkant van het dorp.” Archeologische vondsten bevestigen dat het huidige Ulestraten daarvóór, maar ook daarna permanent bewoond was. Pepels heeft er werktuigen uit de IJzertijd gevonden, maar ook Romeinse overblijfselen en sporen uit de Middeleeuwen. Hij kan zich overigens ook heel goed voorstellen dat mensen zich juist daar vestigden: „Vanaf de Wijngaardsberg kijk je richting Maas- en Geuldal. Alles wat je nodig hebt om te jagen en te boeren kun je daar dus vinden.”

Pepels speurt al sinds zijn kindertijd naar archeologische vondsten. Jean-Pierre de Warrimont, een verdienstelijke amateur-archeoloog uit Geulle, nam hem als klein jochie mee naar de opgravingen in de voormalige Belvédèregroeve in Maastricht. „Als kind vond ik dat vooral spannend”, zegt hij, „maar later besefte ik dat ik had meegewerkt aan opgravingen van internationaal belang.”

Als hij vrij had van school ging hij naar buiten om ‘stenen’ te zoeken. Soms alleen, soms samen met andere amateur-archeologen uit de regio. „Zij leerden mij hoe ik een bewerkte steen kon onderscheiden van een gewoon keitje”, vertelt hij. „In die zin brachten zij me het ‘vak’ bij.”
De boeren waren aanvankelijk niet blij met zijn ongebreidelde enthousiasme. „Meer dan eens werd ik door boeren van hun land weggejaagd”, herinnert Pepels zich. „Ik liep kennelijk over een pas ingezaaide akker en trapte in mijn onwetendheid al die jonge plantjes kapot…”

De argwaan maakte later echter plaats voor bewondering. ‘De archeoloog’, noemden de boeren uit de omgeving hem als hij weer eens over hun akkers liep om te zoeken naar sporen uit een ver verleden. „Als het geregend heeft, komen de stenen naar boven”, verduidelijkt hij, „en vind je in de geploegde voren soms de mooiste dingen.” Op verschillende plaatsen rond Ulestraten ontdekte Pepels werkplaatsen waar vuurstenen bijlen werden gemaakt. Hij traceerde zeker vijf van die sites, onder meer bij Waterval. Hij vond er gereedschap, maar ook afval, wat erop duidde dat die vuursteen uit de buurt van Valkenburg daar was bewerkt.

De mooiste vondsten liggen bij Pepels thuis in een kleine vitrine. „Eigenlijk zouden die in een museum tentoongesteld moeten worden”, geeft hij toe. „Want die voorwerpen vertellen iets over de geschiedenis van deze streek, en dan vooral over een periode waarvan we tot voor kort nog niet al te vee! wisten: de prehistorie.”

Om de collectie in elk geval op papier toegankelijk te maken voor een wat breder publiek heeft Pepels zijn archeologische vondsten beschreven in een boek: ‘Prehistorische en Romeinse vondsten in en rondom Ulestraten, gemeente Meerssen’. Het boek is uitgegeven door de stichting In onsen lande van Valckenborgh, waar Pepels al vele jaren bij is aangesloten. Het boek maakt in één oogopslag duidelijk hoe interessant het huidige Ulestraten was voor de geschiedenis van de streek, vindt hij. „En dat is iets waar we met z’n allen best trots op mogen zijn.”

Jim Pepels’ boek ‘Prehistorische en Romeinse vondsten in en rondom Ulestraten gemeente Meerssen’ wordt vrijdag 8 mei officieel gepresenteerd. Het eerste exemplaar wordt aangeboden aan burgemeester Ricardo Offermanns van Meerssen. Vanaf maandag is het boek voor 15 euro te koop, onder meer bij de Boerenbond aan de Sint-Catharinastraat 4 in Ulestraten.

JIM PEPELS

• Jim Pepels (35) is geboren en getogen in Ulestraten, maar woont in Houthem
  
• Hij werkt in de zorg: Pepels begeleidt mensen met een autistische aandoening.
  
• Archeologie is en blijft voor hem een hobby, zegt hij.
  
• Op zijn tiende hielp hij – als jongste van de groep – al mee bij de opgravingen in de vroegere Belvédèregroeve in Maastricht.
  
• Pepels is aangesloten bij de archeologische vereniging In onsen lande van Valckenborgh