Informatiebijeenkomst Omgevingswet en cultureel erfgoed, hoe nu verder?
Op donderdagmiddag 29 januari a.s. organiseerde het Steunpunt Archeologie & Monumentenzorg Limburg een informatiebijeenkomst met als onderwerp “Omgevingswet en cultureel erfgoed, hoe nu verder?”. In het verleden hebben we diverse bijeenkomsten georganiseerd over dit onderwerp. Nu dachten we dat het goed was om eens samen te kijken wat de stand van zaken is in gemeenteland. Wat is er al gedaan en wat zijn de volgende stappen om cultureel erfgoed goed in te bedden in de gemeentelijke ruimtelijke ordening?
Omgevingswet, hoe nu verder?
Inmiddels is de Omgevingswet al twee jaar in werking sinds 1 januari 2024. In 2023 lag de nadruk bij de gemeenten vooral bij de besluiten die nodig waren om een goede overgang van het oude naar het nieuwe rechtsstelsel te maken. Inmiddels dringt door dat de toepassing van de Omgevingswet een grote verandering is. Diverse gemeenten hebben nu een omgevingsvisie. Waar een omgevingsvisie is vastgesteld merken gemeenten dat het abstractie- en schaalniveau vaak onvoldoende is voor sturing op concrete besluiten. Ook de stap van omgevingsvisie naar omgevingsplan blijkt voor veel gemeenten ingewikkeld.
De Omgevingswet kent voor het uitwerken van het omgevingsvisiebeleid naar een thema of een gebied het kerninstrument (omgevings-)programma. Het denken hierover is pas recent op gang gekomen, omdat het grotendeels geen verplicht instrument is. Doorgaan op de oude manier van werken zou betekenen dat alle beleid een programma wordt en dat is niet de bedoeling. Hoe het dan wel moet en hoe daarbij evaluatie, monitoring en bijsturing moet worden georganiseerd? Trees van der Schoot (Van der Schoot Advies) nam ons hierin mee, waarna ruim de tijd was voor het stellen van vragen.
Omgeving van het monument
Sinds 1 januari 2024 is het wettelijk verplicht om in omgevingsplannen rekening te houden met monumenten. Niet de omgeving zelf wordt beschermd, wél moet binnen een bepaalde straal voorkomen worden dat een monument ontsierd of aangetast raakt. De omgeving van het monument in het omgevingsplan zal moeten worden opgenomen in het omgevingsplan maar hoe dan?
Veel gemeenten zoeken naar praktische oplossingen en voorbeelden om art. 5.130 lid 2 Bkl te vertalen naar de praktijk. Waartegen wil je het monument beschermen en hoe ver reikt de omgeving? Welke regels heb je nodig?
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft aan Buro Schout de opdracht gegeven om een praktisch kennisdocument en stappenplan te maken om gemeenten te helpen de omgeving van monumenten goed te borgen in het omgevingsplan. Dit document bouwt voort op de bestaande handreiking van het Gelders genootschap: van inventarisatie naar analyse en contourbepaling tot planregels in het omgevingsplan. Vooruitlopend op deze publicatie gaf Simon van den Bergh (Gelders Genootschap) een presentatie over dit onderwerp. Daarna gingen wij in een werksessie nadenken over de implementatie en hoe om te gaan met de “Omgeving van het monument”, zolang er nog geen omgevingsplan is.
PROGRAMMA
12:00-13:00 NETWERKLUNCH
13:00-13:15 Welkomstwoord en kennismaking
13:15-14:15 “De Omgevingswet en cultureel Erfgoed, hoe nu verder?” door Trees van der Schoot, Bureau voor Ruimtelijke Ordening en Duurzaamheid
14:15-14:45 Vragen en discussie
14:45-15:15 PAUZE
15:15-15:45 “Omgeving van het monument” door Simon van der Bergh, Gelders Genootschap
15:45-16:45 Werksessie “Omgeving van het Monument”
16:45-17:00 Terugblik en conclusies, wat neem je mee?
17:00 EINDE
