Binnenstad Venlo veel ouder dan gedacht
Nergens zo veel middeleeuwse panden als in de Venlose binnenstad, blijkt nu. Zoals nu ook duidelijk is dat veel panden in de Venlose binnenstad veel ouder zijn dan aanvankelijk gedacht. En de stad een ‘nieuw’, oudste pand heeft gekregen.
Bron: Dagblad de Limburger
Door: Harry Lücker
Het nieuws was nog geen uur oud toen Cees Lensen op de zolder van zijn tabakszaak de pers te woord stond onder de houten kapconstructie boven zijn zaak. Die houten constructie, daar draait het allemaal om. Die bleek na onderzoek opmerkelijk nieuws op te leveren. Lensen blijkt sinds gisteren in het oudste pand uit de Venlose binnenstad te zitten. Gebouwd in 1344, één jaar nadat Venlo zijn stadsrechten kreeg. Tot gisteren werd gedacht dat de slagerij aan de overkant van de straat het oudste pand van Venlo was. De dag van gisteren leverde nog een rectificatie op. Het karakteristieke en rijksmonumentale Romerhuis is ouder dan gedacht. Afgaande op de inscripties in de muur gingen de kenners ervan uit dat het pand van 1521 dateerde. De onderzochte kapconstructie wijst erop dat het pand van voor 1500 is. Vermoedelijk van 1490.
Dat nieuws is vooral leuk voor de Venlonaar. De stad zelf zette zich gisteren op de kaart door 43 nieuwe gemeentelijke monumenten bij te schrijven. Ook Tegelen (19), Steyl (6) en Belfeld (4) mochten gisteren gemeentelijke monumenten verwelkomen. „Venlo heeft daarmee een unieke positie in Limburg. Nergens anders zijn zo veel gebouwen uit de middeleeuwen bewaard gebleven als hier”, zegt Birgit Dukers die namens Buro4 en in samenwerking met bouwhistoricus Bart Klück de panden in de centra van Venlo, Belfeld, Steyl en Tegelen inventariseerde. Vijf jaar lang werden panden bezocht, proefboringen gemaakt en werd hout weggehaald uit een dakconstructie. Op basis van de jaarringen in het hout kan dan precies worden vastgesteld waar het hout vandaan komt en hoe lang geleden het in het dak is verwerkt. Het resultaat was ernaar; Venlo bleek veel meer middeleeuwse panden te hebben dan aanvankelijk gedacht.
Dat wekt wellicht wat bevreemding. Want Venlo was toch platgebombardeerd in de oorlog? En wat de oorlog overleefde, was daarna toch afgebroken? „Maar de schade van de bombardementen viel eigenlijk wel mee. En ja, er is veel afgebroken tijdens de wederopbouw. Vaak uit onwetendheid”, zegt Roy Denessen, beleidsmedewerker Monumenten bij de gemeente Venlo. Maar Venlo heeft ook veel geluk gehad. „Roermond is in het verleden twee keer getroffen door een stadsbrand en grotendeels in de as gelegd. Daar gingen toen veel middeleeuwse panden verloren. Dat heeft Venlo nooit gehad.”
Wie de lijst met nieuwe monumenten eens goed bekijkt, moet soms ook met de wenkbrauwen fronzen. „Inderdaad, het is niet altijd aan de gevel te zien”, zegt Denessen. „In de achttiende eeuw was het mode om geveltoppen eraf te slopen en gevels te pleisteren. Dat is in Venlo ook veel gebeurd. Maar achter dat pleisterwerk zit de originele gevel. De panden zijn nog intact. Met originele dakconstructies of kelders. Dat is ook het grote verschil met vroeger. Toen kregen panden met een karakteristieke gevel een monumentale status, nu worden ze integraal bekeken.”
De eigenaren kregen gisteren in een brief medegedeeld dat hun pand een gemeentelijk monument is geworden. Er is een mogelijkheid om bezwaar aan te tekenen, maar Venlo verwacht eigenlijk niet dat dit massaal gaat gebeuren. Voor zaken die normaal vergunningsvrij waren, zul je vanaf nu inderdaad toestemming moeten vragen aan de gemeente.
Maar die monumentale status kan ook een impuls zijn om werk te maken van het pand, zo verwacht Venlo. „Er is toch sprake van trots wanneer blijkt dat je in een historisch pand woont. Al merk je wel dat dit meer leeft bij Venlose ondernemers die een historisch pand bezitten en minder bij panden die van investeerders van buiten de stad komen”, zegt wethouder Monumenten Jos Teeuwen (CDA).
Ook in Venlo reist het nieuws snel. Enkele uren nadat bekend is geworden dat hij het oudste pand van Venlo heeft, krijgt Lensen verschillende felicitaties. En die monumentale status? „Ach, ik was toch al niet van plan grote veranderingen door te voeren”, zegt Lensen. „Ik zit sinds 1985 in dit pand. Nooit geweten dat het zo oud is. Ik weet nog wel dat hier toen van die boringen zijn geweest. En dat er meteen bij werd gezegd dat het hier om heel oud hout ging. Maar zo oud, dat hadden we natuurlijk niet kunnen vermoeden.”