Het opsporen van midden-paleolithische vindplaatsen in het lössgebied

In de periode 2008-2013 heeft de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) veldonderzoeken uitgevoerd in de omgeving van de prehistorische vuursteenmijnen in Rijckholt – St. Geertruid (gemeente Eijsden-Margraten). Uit een evaluatie van deze  onderzoeken zijn enkele thema's naar voren gekomen die nadere discussie verdienen vanuit zowel het perspectief van de bewonings- en gebruiksgeschiedenis van het gebied als dat van de archeologische monumentenzorg (AMZ).

Het eerste thema Het opsporen van midden-paleolithische vindplaatsen in het lössgebied staat centraal tijdens de bijeenkomst van het Archeologieplatform van donderdag 17 maart a.s.:

Welke methoden zijn in de afgelopen jaren toegepast en op basis van welke vraagstellingen? Wat zijn positieve en negatieve ervaringen en wat kunnen we hieruit leren? Is het mogelijk om best practices te definiëren voor het opsporen van archeologische resten uit het midden-paleolithicum die worden afgedekt door lössafzettingen?

Programma

10.00-10.15 Inleiding door Jan-Willem de Kort en Eelco Rensink (RCE)

10.15-10.45 Met rupsbanden op zoek naar het Midden-Paleolithicum van Zuid-Limburg door Yannick Raczynski-Henk (Ex-Situ Archeologie/Universiteit Leiden)

10.45-11.15 Prospectie van Paleolithische sites in primaire context in de oostelijke Vlaamse Vallei door Philip Van Peer, Mark Willems en Bart Vanmontfort (Universiteit Leuven)

11.15-11.35 Pauze

11.35-12.05 Gravend onderzoek op diep begraven midden-paleolithische vindplaatsen: Onderzoeksvragen, methodiek en kenniswinst door Ann van Baelen (Universiteit van Cambridge)

12.05-12.30 Plenaire discussie en afsluiting

Achtergrond

Het overgrote deel van de midden-paleolithische artefacten in het lössgebied van Nederland en België is gevonden aan het oppervlak of tijdens het inspecteren van lösswanden in groeves. Een aantal van deze vindplaatsen is opgegraven, zoals Maastricht-Belvédère, Colmont, Veldwezelt-Hezerwater en Kesselt-Op de Schans. Deze opgravingen zijn uitgevoerd door universiteiten (Leiden, Leuven) en waren gericht op het beantwoorden van vraagstellingen over de vroegste bewoningsgeschiedenis. Recentelijk zijn twee vindplaatsen onderzocht (mede) op basis van vraagstellingen die voor de archeologische monumentenzorg (AMZ) van belang zijn: Rijckholt en Amstenrade.

Midden-paleolithische vindplaatsen met een hoge informatiewaarde liggen vaak verscholen onder dikke pakketten löss. Vanwege hun positie diep onder het huidige oppervlak en de verschijningsvorm van de archeologische resten (dunne spreidingen en kleine concentraties van stenen artefacten) is het opsporen ervan lastig. Daarbij komt dat het landschap waarin Neanderthalers rondtrokken, zich moeilijk laat reconstrueren als gevolg van erosie- en sedimentatieprocessen in het (Laat-) Pleistoceen en Holoceen. Het maken van archeologische verwachtingskaarten voor de diepere ondergrond is dan ook geen eenvoudige opgave.

Voor wie: De lezingen zijn voor iedereen toegankelijk
Kosten: Er zijn geen kosten aan verbonden
Aanmelden en informatie: Tessa de Groot, t.de.groot@cultureelerfgoed.nl
Zie ook http://archeologieinnederland.nl/archeologieplatform

Locatie: 
Kinderdijkzaal, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Smallepad 5, Amersfoort
Postbus 1600 | 3800 BP Amersfoort
033 – 421 7 421 | fax 033 – 421 7 799

info@cultureelerfgoed.nl
www.cultureelerfgoed.nl
(met routebeschrijving en parkeermogelijkheden)