Informatiebijeenkomst Archeologie van de Maas

Vernieuwing in de Archeologische Monumenten Zorg (AMZ)

De kennis over de archeologie van de Maas heeft de afgelopen 20 jaar een enorme boost gekregen door de Maaswerken. Nadat in de jaren ’93 en ’95 grote overstromingen plaatsvonden in het stroomgebied van de Maas, zijn er plannen ontwikkeld om dit in de toekomst te voorkomen. Grote gebieden langs de Maas zullen (of zijn al) tot grote diepte worden ontgrond. Omdat het over zulke uitgestrekte gebieden gaat, stond vanzelfsprekend vanaf het begin ook de archeologie op de agenda.

Het is al weer vijftien jaar geleden dat er in het Maasdal voor het eerst karterend archeologisch onderzoek is uitgevoerd. Sindsdien hebben een groot aantal archeologische onderzoeken plaatsgevonden. Deze zijn diverse malen in het nieuws geweest, denk aan het heiligdom van Lomm, het paardengraf van Borgharen of de het Steentijd landschap in Well-Aijen, maar hebben tot nu toe nog weinig aandacht gekregen van het Steunpunt of het Erfgoed Platform Limburg. De reden waarom deze onderzoeken nu wel aan de orde komen, is dat de archeologie van de Maas een katalysator blijkt te vormen voor vernieuwing in de AMZ.

Grote aanjager hierbij is de Provincie Limburg. Deze is als ontgrondingsvergunningverlener (bevoegd gezag) zeer nauw betrokken bij de Maaswerken. Deze grote betrokkenheid is voor de Provincie Limburg de aanleiding geweest voor de ontwikkeling van het Beleidsprogramma Archeologie Maasvallei. Dit programma had tot doel een proportioneel beleid voor archeologie in Limburg te maken. De nadruk ligt hierbij op kennisborging, kennisdelen en kostenefficiëntere onderzoeken. Karianne Winthagen van de Provincie Limburg zal een toelichting op dit programma geven en ingaan op waar het echt om gaat. Archeologie wat doen we, hoe doen we het en voor wie doen we het.

René Isarin zal ingaan op het grote belang van de relatie tussen landschap en archeologie en het nut van kwalitatief hoogwaardig vooronderzoek. Begrijp je het landschap, dan kun je goed voorspellen waar je archeologie kunt verwachten en waar niet. In de Maasvallei is het landschap terug te lezen tot in de laatste IJstijd. Men kan op veel plaatsen eenvoudig 15.000 jaar terug in de tijd lopen. De verschillen tussen de zogenaamde Maasterrassen zijn in het landschap goed te zien. René is kwartair geoloog en hij heeft voor de Provincie Limburg in het kader van het Beleidsprogramma Archeologie Maasvallei de Verkenning Plus ontwikkeld. De Verkenning Plus is een upgrade van het bestaande verkennende (en karterende) onderzoek en is in de toekomst ook te gebruiken voor andere delen van Limburg. Het toepassen hiervan heeft geleid tot een nieuwe Geomorfogenetische Kaart van de Maasvallei.

Uit de recente archeologische onderzoeken is gebleken hoezeer de Maasvallei de ‘kraamkamer’ is geweest voor ontwikkelingen en vernieuwingen die in de andere Nederlandse provincies pas later plaatsvonden. Dit betreft ontwikkelingen op het gebied van de overgang van jagers-verzamelaars naar landbouwers die van nationaal belang zijn. Leo Tebbens zal een toelichting geven op het onderzoek dat BAAC, deels in samenwerking met ADC, in de vier werkvakken langs de oever van de Maas in Well-Aijen heeft uitgevoerd.

Ook de gemeente heeft natuurlijk een belangrijke rol in dit geheel. Raymond Klimsop zal een kijkje geven in de gemeentelijke keuken m.b.t. grootschalige gebiedsontwikkeling en archeologie.

Tenslotte zal Wim de Baere een introductie geven op de excursie naar het plangebied van Well-Aijen. Hier vindt op dit moment een proefsleuvenonderzoek plaats. Hij zal ook ingaan op de mogelijkheden en onmogelijkheden die een dergelijk proefsleuvenonderzoek biedt voor het lokaliseren van archeologische vindplaatsen.

Locatie
De bijeenkomst zal plaatsvinden in de:
d’Heeren Beachclub
De Kamp 5
5855 EG Well

Kosten
Aan deze bijeenkomst zijn geen kosten verbonden.

Aanmelding
De aanmelding is gesloten.

PROGRAMMA

13.00 – 13.50 uur: Ontvangst met netwerklunch

13.50 – 14.00 uur: Welkomstwoord en introductie: 
Van het Platform Limburgse Archeologie naar het Beleidsplatform Erfgoed Limburg door Marion Zijlema, Steunpunt Archeologie & Monumentenzorg Limburg en Bart Moonen, Provincie Limburg
14.00 – 14.20 uur: Archeologisch ‘Rijksmuseum’ Hoogwatergeul Well-Aijen. 10.000 jaar landschap en bewoning langs de Maas, door Leo Tebbens, BAAC
14.20 – 14.30 uur: Introductie op het lopend onderzoek in het plangebied Well-Aijen, door Wim de Baere, RAAP archeologisch adviesbureau
14.30 – 14.40 uur: Vertrek naar de archeologische site
14.40 – 15.40 uur: Excursie naar het lopende proefsleuvenonderzoek in Well-Aijen, onder leiding van Wim de Baere, RAAP archeologisch adviesbureau 
 
15.40 – 16.10 uur: Theepauze

16.10 – 16.20 uur: Archeologie Maaspark Well door Raymond Klimsop, gemeente Bergen
16.20 – 16.40 uur: Beleidsprogramma Archeologie Maasvallei door Karianne Schmitz-Winthagen, Provincie Limburg
16.40 – 17.00 uur: Mens en landschap van de Limburgse Maasvallei. Het belang van beter verkennend onderzoek … en goede actuele kaarten door Rene Isarin, Crevasse Advies

17.00 – 18.00 uur: Borrel