Eindrapportage Industriële Rijksmonumenten Limburg
In september 2014 heeft de provincie Limburg aan de Universiteit Maastricht de opdracht verstrekt een inventarisatie uit te voeren van de actuele toestand van de industriële Rijksmonumenten in de provincie, met als doel beter inzicht te krijgen in de staat van het industrieel erfgoed, en objecten te identificeren die aandacht behoeven. Dat onderzoek is in de periode september 2014 – februari 2015 uitgevoerd door de medewerkers van de Faculteit der Cultuur- en Maatschappijwetenschappen.
Het onderzoek is in drie fasen uitgevoerd. In september-oktober 2014 is op basis van het Monumentenregister van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) een groslijst opgesteld met 625 rijksmonumenten (= Fase 1). Na overleg met de Provincie is uit deze lijst, op basis van aanvullende onderzoek, een selectie van 176 belangrijke industriële objecten gemaakt, waarover bij gemeenten en heemkundekringen zoveel mogelijk informatie is verzameld over de actuele bouwkundige toestand en gebruiksbestemming (Tabellen 1 en 2, en Appendix) (= Fase 2). Vervolgens is in Fase 3 een achttiental belangwekkende monumenten diepgaander onderzocht. Zij zijn niet de enige belangrijke industriële rijksmonumenten in Limburg, maar verdienden nader onderzoek omdat er aanwijzingen waren dat ze mogelijk werden bedreigd, of dat er onvoldoende informatie over hun toestand en bestemming voorhanden was.
In grote lijnen verkeren de industriële rijksmonumenten in de Provincie Limburg in redelijk goede staat. Van 176 industriële monumenten die met behulp van gemeenten en andere informanten nader werden onderzocht, was in 110 gevallen de staat goed, in 33 gevallen redelijk, en in 13 gevallen slecht. Over 20 gevallen werd onvoldoende informatie verkregen.
Een overzicht van de 18 objecten en hun toestand staat beschreven op pp. 8-9 van het rapport. Het onderzoeksteam beveelt aan om op korte termijn voor 9 belangrijke objecten herbestemmingsplannen te ontwikkelen, in samenwerking met het RCE en de gemeenten. De volgende prioritering wordt aanbevolen: (1) fabriekscomplex De Valk in Echt; (2) de gasfabriek van Maastricht; (3) de loonhal van de Maurits te Geleen; (4) de fabriek aan de Havenweg in Echt; (5) de mouterij in Swalmen (6) het mijnschooltje in Landgraaf; (7) het postkantoor in Vaals; (8) het mijnwerkerspension in Hoensbroek; (9) het postkantoor in Venlo.
Daarnaast verdienen het sluiscomplex bij Meijel en de kalkovens bij Voerendaal urgente bijzondere aandacht in samenhang met plannen voor natuur, landschap en toerisme.
Verkenning van de toestand van de industriële Rijksmonumenten in Limburg in 2014-2015